Sedatie
Normaal zal de tandarts uw kind behandelen door het rustig te laten wennen en de behandeling in stapjes op te bouwen. Kinderen begrijpen lang niet altijd waarom ze behandeld moeten worden. Als ze wat groter zijn kunnen we dat uitleggen, maar als ze te klein zijn om dat te begrijpen moeten we een manier vinden om ze toch te kunnen helpen.
Zo’n middel is sedatie. Uw tandarts kan besluiten om uw zoon of dochter te behandelen met behulp van een kalmerend middel: een sedativum. Zo’n middel is bijvoorbeeld midazolam, een kortwerkend valiumderivaat. Wij gebruiken dat in een concentratie die valt onder de regels en protocollen voor lichte sedatie.
Uw kind krijgt dat dan een half uur voor de behandeling te drinken, vermengd met een beetje limonade. Daardoor wordt het (meestal) rustiger, reageert het wat trager op allerlei prikkels en onthoudt het ook slechter. Het middel werkt als een dun vernisje. Als de mensen eromheen druk doen of op uw kind gaan inpraten, werkt het alleen maar slechter (vergelijk maar het “slaap je al?”-mechanisme van kinderen).
Waar is sedatie voor bedoeld?
Sedatie is bedoeld als steuntje tijdens een eenvoudige korte ingreep. Een enkele vulling, of het verwijderen van een ontstoken tandje of kies. Als het werk te veel is voor zo’n sessie, wordt meestal besloten om het kind onder volledige anesthesie (narcose) te behandelen (zie hieronder). Dat is een veel uitgebreidere ingreep. We gebruiken sedatie alleen in de lichtste vorm. Daar is een landelijke richtlijn over geschreven die geldt voor alle medische vakgebieden (zie www.nvk.nl).
Werkt sedatie altijd?
U begrijpt het al: sedatie werkt niet altijd. Soms zijn kinderen te boos, of is het te druk, of doet de behandeling pijn. Dat zijn allemaal prikkels en ook een gesedeerd kind kan daardoor ontremd raken. Helaas zorgt de midazolam er dan voor dat uw kind ontremd blijft: de woede neemt nauwelijks af of het verdriet is niet meer te stelpen. Gelukkig onthoudt uw kind de behandeling nog steeds slecht: als iedereen rustig blijft en de behandeling zo goed mogelijk afgemaakt wordt, zal er verder weinig aan de hand zijn — er ontstaat zeker geen trauma.
Om dit te voorkomen vragen we altijd om geen broertjes of zusjes mee te nemen. Die leiden de aandacht af en zijn een lopende bron van onrust.
Kan ik dat thuis vast geven?
Het lijkt handig om de midazolam vast thuis te geven. Dat betekent echter dat er geen medisch toezicht meer is op uw kind. Daarom is het voorgeschreven dat het kalmeringsmiddel gegeven wordt in de tandartspraktijk, dat het daar inwerkt en dat uw kind na afloop van de behandeling een half uurtje blijft om het rustig te laten uitwerken. De hele behandeling duurt dan zo’n anderhalf uur. Daarna kan het kind onder extra begeleiding en met de auto naar huis. Het is een slecht plan om een kind dat kortgeleden gesedeerd is achter op de fiets, in een buggy of in een bakfiets mee naar huis te nemen. Laat u dus ophalen of kom met twee volwassenen en één kind.
Samengevat geldt dat sedatie:
- voor korte ingrepen is;
- voor kinderen is die de behandeling (nog) niet kunnen overzien;
- tijd en inspanning kost, voor tandarts en ouder;
- uw kind helpt tijdens een mogelijk belastende behandeling.
Volledige anesthesie (narcose)
Een anesthesioloog, is dat niet overdreven?
Nee, bepaald niet. Uw kindertandarts kan (onder meer) heel goed inschatten wanneer een kind wat extra tijd nodig heeft, wanneer er even doorgezet moet worden of op welke manier er het beste een goed contact met uw kind opgebouwd kan worden. Maar sommige behandelingen zijn gewoon meer dan een kind kan incasseren. Bijvoorbeeld omdat ze te jong zijn, of omdat ze een verstandelijke beperking hebben en de behandeling niet kunnen begrijpen. Dan is het een erg mooie oplossing als de hele behandeling in één keer gedaan kan worden. Daarna kan het kind zonder pijn en met een hersteld gebit wennen aan de tandarts. Juist dit type behandelingen hoort thuis in de handen van een behandelteam: de tandarts is afhankelijk van de anesthesioloog, die op zijn beurt weer niet zonder de hulp van zijn eigen verpleegkundige kan.
Is dat wel veilig?
Narcose is een grote behandeling. Nederland behoort tot de veiligste landen in de wereld als het gaat om behandelingen onder narcose. Sinds de eerste narcose bij KINDERTAND zijn onder onze verantwoordelijkheid talloze behandelingen onder narcose succesvol uitgevoerd. Dat is vooral omdat alle behandelaars zeer zorgvuldig met uw kind omgaan.
Waar moet ik zelf op letten?
De behandeling begint met de indicatie door de kindertandarts. Daarna volgt de intake bij de anesthesioloog en pas daarna de behandeling. Voor de behandeling zelf zijn twee zaken van groot belang:
- Uw kind moet nuchter zijn: het mag 6 uur voorafgaand aan de behandeling niet eten of drinken. Alleen water drinken tot twee uur voor de behandeling is toegestaan.
- Kom met twee ouders en een auto (of laat u ophalen met de auto). De behandeling duurt 1–2 uur. Daarna slaapt uw kind een uurtje uit en als de beschermende reflexen goed zijn, zal de anesthesioloog uw kind ontslaan en mag het naar huis. Omdat het dan soms nog een beetje suffig is, is vervoer naar huis onder extra begeleiding en per auto een verplichting.
Sedatie en narcose worden vergoed uit de basisverzekering, maar moeten bij de meeste verzekeraars vooraf worden aangevraagd. Lees meer op de pagina Vergoeding en afspraken.
